Privacy-experts hebben grote zorgen over een voorgenomen nieuwe algemene maatregel van bestuur van het ministerie van Binnenlandse zaken, die meer partijen toegang moet geven tot gevoelige persoonlijke gegevens van burgers uit de Basisregistratie Personen (BRP).
Met de maatregel zouden deze partijen bijvoorbeeld zorgfraude aan willen pakken, maar met de persoonsgegevens kunnen ook ‘zwarte lijsten’ worden aangelegd die doen denken aan de toeslagenaffaire, zo is de vrees van experts die BNR sprak.
Nu hebben vier niet-overheidsorganisaties aangegeven dat ze gegevens uit de BRP willen ontvangen.
Het gaat om klinisch genetische centra die familieleden van een patiënt willen informeren waarbij erfelijke aandoeningen zijn vastgesteld, het Informatieknooppunt Zorgfraude, dat zorgfraude wil bestrijden, banken en notarissen die cliëntenonderzoek willen uitvoeren en tot slot levens- en natura-uitvaartverzekeraars, die de gegevens voor controles willen gebruiken.
Laura van Gijn, advocaat IT- en privacyrecht, en Arnold Roosendaal, privacy-expert van Privacy Company, maken zich zorgen om hoe het Informatieknooppunt Zorgfraude de gegevens gaat gebruiken.
‘Dit knooppunt werkt op signaleringsbasis, dus er hoeft maar één signaal te zijn en dan kunnen mensen op een soort zwarte lijst terecht komen. Dat lijkt een beetje op wat er tijdens de toeslagenaffaire is gebeurd,’ stelt van Gijn.
SP-Kamerlid Renske Leijten krijgt eveneens een nare smaak in de mond van de maatregel, die ook haar doet denken aan het schandaal dat het Kabinet Rutte III ten val bracht: ‘We zijn nog maar nauwelijks bekomen van wat in de toeslagenaffaire is gebeurd, ook dat ging gepaard met het gebruik van dit soort persoonsgegevens. Dat heeft mensenlevens ernstig geschaad, tot aan zelfdoding aan toe. Dan moet je niet nu een dergelijke maatregel gaan invoeren, omdat misschien jaren geleden ooit is bedacht dat dit een juiste route is.’
Leijten betwijfelt verder of dit een proportionele en effectieve manier is om fraude op te sporen: ‘Leidt dit nou echt tot betere fraude-opsporing? Ik heb in het verleden het bewijs nog niet gezien. Deze maatregel kwam tot stand buiten het zicht van de Kamer, maar ik zou graag nu alsnog van de minister willen horen waarom zij denkt dat dit besluit noodzakelijk is.’